W Wielkim Księstwie Litewskim i w Wilnie

Na zawartość tej książki składa się 26 szkiców połączonych wspólnym tematem literatury i życia literackiego, powstających na północno-wschodnim obrzeżu dawnej Rzeczypospolitej Obojga Narodów, w dawnym Wielkim Księstwie Litewskim dwóch stuleci: XIX i XX. Punktem wyjścia jest historia, dająca obraz dziewiętnastowiecznej rzeczywistości poddanej presji życia w zaborze rosyjskim, w której przeszłość nabiera zmitologizowanych znaczeń; punkt dojścia to okres międzywojenny, w nowych politycznych warunkach przekształcający ową "dawność" literacko-kulturową na pograniczu polsko-litewsko-białoruskim w nowe jakości ideologiczne i estetyczne. Książka dzieli się na dwie części, które formują obraz świata z dwóch odmiennych perspektyw: poważnej i śmiesznej, co z kolei prowadzi do "poważnych" wniosków o wieloaspektowości przedstawianego w literaturze świata, nadając mu przy tym wyraźne piętno subiektywne.