Narodziny zawodu

W XVI stu­leciu w Eu­ropie na­ro­dził się nowy zawód. Du­cho­wień­stwo, w kra­jach ka­to­lic­kich sta­no­wiące jeden ze stanów spo­łecz­nych, na ob­sza­rach pro­te­stanc­kich prze­kształ­ciło się w grupę za­wo­dową. Książka opi­suje 
tę zmianę na przy­kła­dzie Księstw Po­mor­skich. Ko­rzy­stając z metod hi­storii spo­łecznej i „hi­storii życia co­dzien­nego”, 
autor re­kon­struuje prze­bieg edu­kacji pa­storów, ich życia za­wo­do­wego oraz prywatnego. Przej­ście od stanu do za­wodu nie było ra­dy­kalną zmianą, lecz po­wolną ewo­lucją. Stop­niowa pro­fe­sjo­na­li­zacja pro­te­stanc­kich du­chow­nych na­leży do pro­cesu „bu­do­wania kon­fesji”. Po­legał on na wy­pra­co­waniu teo­lo­gicz­nych pod­staw wy­znania, stwo­rzeniu ram praw­nych dla no­wych Ko­ściołów oraz prze­obra­żeniu men­tal­ności wier­nych, a współ­grały z nim zmiany struktur pań­stwa. Książka sta­nowi próbę od­po­wiedzi na py­tanie o wza­jemną za­leż­ność prze­mian w ob­rębie Ko­ścioła i pań­stwa w XVI i XVII w. Spis treści: Roz­dział 1. Sto­sunki wy­zna­niowe na Po­morzu w XVI/​XVII w 1. Re­for­macja i kon­fe­sjo­na­li­zacja na Pomorzu 2. Dzieje protestantyzmu 3. Przełom stuleci 4. Pod­su­mo­wanie Roz­dział 2. Po­rządek ko­ścielny i nor­ma­tywna sy­tu­acja duchownego 1. Wstęp 2. Po­mor­skie po­rządki kościelne 3. Struk­tura Ko­ścioła w świetle usta­wo­daw­stwa kościelnego 4. Wi­ze­runek pastora 5. Pod­su­mo­wanie Roz­dział 3. Po­cho­dzenie duchownych 1. Po­cho­dzenie geograficzne 2. Po­cho­dzenie społeczne 3. Eks­kurs: au­to­iden­ty­fi­kacja społeczna Roz­dział 4. Wy­kształ­cenie duchownych 1. Wstęp 2. Wy­kształ­cenie przeduniwersyteckie 3. Wy­kształ­cenie uniwersyteckie 4. Pod­su­mo­wanie: efekty edukacji Roz­dział 5. Ka­riery duchownych 1. Wstęp 2. Pa­troni i za­dania superintendenta 3. Prze­bieg kariery 4. Czyn­niki kształ­tu­jące karierę 5. Pod­su­mo­wanie Roz­dział 6. Zawód i po­wo­łanie. Po­zycja pa­stora w społeczeństwie w świetle jego zadań 1. Wstęp 2. Za­dania duchownych 3. Po­sługi 4. Po­dróże 5. Pod­su­mo­wanie: ocena opieki duszpasterskiej Roz­dział 7. Między zwierzch­no­ścią a wier­nymi. Po­zycja pastora w hie­rar­chii społecznej 1. Wstęp 2. Sto­sunek do władzy świeckiej 3. Re­lacje pastor-​gmina — czy ist­niał no­wo­żytny antyklerykalizm? 4. Po­ten­cjał konfliktów 5. Eks­kurs: rola ro­dziny w sporach 6. Roz­wią­zy­wanie konfliktów 7. Pod­su­mo­wanie Roz­dział 8. Atrak­cyj­ność za­wodu. Sy­tu­acja ma­te­rialna pastora 1. Wstęp 2. Źródła do­chodu: ma­jątek Kościoła 3. Ziemia 4. Pensje 5. Do­chody a cykl życiowy 6. Dom 7. Pod­su­mo­wanie i wnioski Roz­dział 9. Wdowy i emeryci 1. Wstęp 2. Sy­tu­acja wdowy 3. Kon­flikty 4. Pod­su­mo­wanie